ضریب جینی چیست؟ فاصله فقیر و غنی به شدت در حال افزایش

http://www.khabarman.com/wp-content/uploads/2013/01/1358961774_gini37.jpg
 ضریب جینی (Gini Coefficient) یک واحد اندازه گیری پراکندگی آماری است که معمولا برای سنجش میزان نابرابری در توزیع درآمد یا ثروت در یک جامعه آماری استفاده می شود. این ضریب با نسبتی تعریف می شود که ارزشی بین صفر و یک دارد: یک ضریب جینی پایین برابری بیشتر در توزیع درآمد یا ثروت را نشان می دهد در حالیکه ضریب جینی بالاتر توزیع نابرابر را مشخص می کند.

 

بقیه در ادامه مطلب…


 

ضریب جینی عددی است بین صفر و یک (یا صفر و صد درصد) که در آن صفر به معنی توزیع کاملا برابر درآمد یا ثروت و یک به معنای نابرابری مطلق در توزیع است.

 

هرچه ضریب جینی کشوری کمتر باشد توزیع درآمد و ثروت در آن کشور برابر تر (نه الزاما عادلانه تر) است. کشورهای اسکاندیناوی ضریب جینی پایینی دارند و این رقم‌ برای آن‌ها کمتر از بیست درصد است. در مقابل کشورهای آمریکای لاتین و آفریقا که یک اقلیت فوق العاده ثروت‌مند و تعداد زیادی فقیر دارند ضریب جینی‌ آنها بالاتر از پنجاه و حتی شصت درصد است.

 

نمودار ذیل نشان دهنده بهبود برابری توزیع عدالت در ایران طی سالهای ۱۳۸۳-۱۳۹۰ است:

ضریب جینی در ایران در سال 1391

 

 

حال به اتفاقات پس از سال ۱۳۹۰ می پردازیم.

 

ضریب جینی از سال ۱۳۹۰ به بعد

پس از به اجرا درآمدن فاز اول هدفمندی یارانه ها، همچنین توزیع سهام عدالت و وام های مسکن وضعیت ضریب جینی روند نزولی پیدا کرده بود و وضعیت روز به روز مطلوب تر می نمود. دلیل این بود که افراد با درآمدهای پایین، کم کم می توانستند صاحب خانه شده و درآمد دائمی از طریق یارانه ها کسب کرده بودند و تمام این اتفافات منجر به کم شدن تدریجی فاصله فقیر و غنی در جامعه می گشت. اما از اوایل سال ۱۳۹۱، زمانی که کم کم تحریم های اقتصادی غرب علیه ایران تاثیر بیشتری گذاشت و همچنین عدم توانایی دولت و دستگاه های اجرایی در ایجاد تعادل و توازن در نرخ ارز و سکه و طلا باعث نابسامانی های فراوانی در اوضاع اقتصاد شد و بتدریج تولید تحت الشعاع این نابسامانی روند نزولی پیدا نمود.

 

مردم کم کم رو به خرید و فروش و دلالی در بازار سکه و ارز پرداختند و عده ای نیز وارد خرید و فروش و دلالی زمین و مسکن شدند. به طوریکه دلار و طلا به یکبار یک جهش ۱۰۰ درصدی نمود و اقتصاد و صاحبان کسب و کار را غافل گیر نمود. زمین هایی که تا دیروز بایر بودند و خارج از محدوده، کم کم دست دلالان زمین و مسکن افتادند و با قیمت های نجومی معامله شدند.

 

گزارشات و اخبار رسیده از برخی از شهرها حاکی از این است که در کمتر از دو ماه برخی زمین ها که هنوز مجوز ساخت و ساز هم ندارند بیش از ۴۰ میلیون تومان به قیمت شان افزوده شده است. قیمت کالاهای برقی و الکترونیکی و کامپیوتری نیز چند برابر شده اند.

 

حال موضوعی که مطرح است این است که اقشار کم درآمد که دارایی های چندانی نداشته اند اتفاق خاصی برایشان نمی افتد و به ارزش دارایی هایشان چندان افزوده نمی شود. ولی افرادی که پیش تر، دارای زمین و خودرو و املاکی بوده اند اکنون دارایی شان چندین برابر شده است و حال اگر فردی بخواهد برای تهیه مسکن یا هرکدام از اقلام اشاره شده اقدام کند می بایست چندین برابر قیمت قبل را پرداخت کند. این بدین معنی است که فاصله فقیر و غنی در کشور به شدت در حال افزایش است.