آشنایی با بیله سوار مغان

نام پیشین بیله سوار در زبانهای مردم آذربایجان، آران و ارمنستان ‹آران› (آرانلوق) به معنای دشت آفتابگیر گرمسیر و زمستانگاه است. بعدها آن را پیل سوار، بیل سوار و سپس بیله سوار نامیدند.
پیله سوار یا بیله سوار واژه‌ای پارسی است و از دو پارة ‹پیله› یا ‹بیله› و ‹سوار› تشکیل شده است. پیله ، به معنی زمین خشک پهناوری، که در میان دو آب یا دو رودخانه قرار گرفته باشد و بیله به معنی خشکی و جزیره میان دو رودخانه است. و پیله و بیله هر دو دارای یک معنی هستند، و شهر بیله سوار هم بین رودخانة بالهارودو آق بیگلر قرار گرفته است. سوار به معنی کرانة رود است و کسی که بر روی اسب ، اتومبیل و کشتی نشینید و از جایی به جایی رود یا پیادة چالاکی که بر روی زمین راه رود.
بنابراین پیله‌سوار یا بیله سوار ، یعنی مردمی که ساکن و اهل پیله یا بیله (سرزمین بین دو رود) هستند. بعضی‌ها بر این باروند که نادرشاه افشار در 1148 هـ.ق هنگامی که برای تاجگذاری رهسپار اصلاندوز بود، لشکریانش دارای پیل یا فیل بوده و مدتی در این ناحیه اردو زده بودند. از این رو به پیل سوار، پیله سوار سرشناس شده بود.

 

بقیه در ادامه مطلب


مردم محل می گویند در زمان ناردشاه افشار، سربازی سوار بر اسب با توبره‌ای آویزان بر گردن اسب به پیش می آمده، نادرشاه پرسیده چه کسی سوار بر این پیل است؟ چون اسب را شبیه به فیل دیده است، از آن زمان این محل به پیل سوار سرشناس شده است.
مـــــی گویند امرای آل بویه در آنجا حکومت داشته‌اند و به مناسبت تنومندی یکی از آنان ، این محل را پیله سوار می‌گفتند.
حمدالله مستوفی از این شهر به نام پیلسوار یا پیله سوار، یاد کرده است.
‹پیلسوار از اقلیم پنجم است، امیری پیله‌سوار نام، یعنی سوار بزرگ از امرای آل بویه ساخت و اکنون به قدر دیهی مانده است.›
با توجه به گفتمان بالا، نمی توان نظریه‌های مردم و نوشتة نزهه القلوب را رد کرد ، اما با بررسی جایگاه جغرافیایی و طبیعی این شهر، که در میان دو رودخانه قرار گرفته است، بیله سوار، یعنی مردمی که ساکن سرزمین بین دو رود هستند، نامی علمی و قابل قبول تر است.

 


جغرافیای طبیعی:

   شهرستان بیله سوار با وسعت 1945 کیلومتر مربع در شمال شرقی استان اردبیل واقع شده است. این شهرستــــــان از سه جهت شمال، مشرق و جنوب به کشور آذربایجان و از طرف مغرب به شهرستان پارس آباد متصل می‌شود. شهرستان بیله سوار از نظر کشاورزی حاصل خیزترین زمین را در سطح استان دارد و به نام بیله سوار زرخیز معروف است. همچنین طبیعت زیبا و مواهب الهی بیله سوار جاذبة خاصی به این شهرستان بخشیده است. گمرک بین المللی و بازارچه مشترک و پایانه مرزی آسیای میانه با جمهوری آذربایجان تاثیر فراوانی در شکوفائی اقتصاد شهرستان دارد. در سال 75 درصد شاغلان 10 ساله شهرستان 2/61 درصد در کشاورز ، شکار، جنگل داری و ماهی گیری و 9/3 در ‹عمده فروش› بوده است.


وجه تسمیه:

   وجه تسمیه بیله سوار را مورخین با اشکال گوناگون بیان نموده‌اند از اهم آنها می توان به این نکات اشاره کرد بیله سوار در اصل پیله سوار ابلسکان و پس از آن به بیله سوار معروف گردیده است.


پارینه تاریخی:

   پارینه تاریخی این شهرستان را می توان در نمونه‌هایی از اشیا و آثار مکشوفه ‹تالیفات› بناها و عمارات قدیمی آن جستجو کرد و تحقیق در این راستا انسان را به سالهای قبل از اسلام سوق خواهد داد. به گونه ای که پارینه آن را حتی به 2000 سال قبل رسانده‌اند. این شهر پیش از زمان اهل بویه نیز وجود داشته است نویسندگان تاریخی اعم از سیاحان ، مورخان و جغرافی نویسان ، در نوشته‌های خود هر یک به نوعی از بیله سوار یاد کرده و آنرا شهری کوچک پرنعمت پر برکت ، حاصلخیز و از همه مهمتر گندم خیز و دارای خاک مرغوب خوانده اند.


جمعیت شهرستان:

   جمعیت این شهرشتان بالغ بر 59584 نفر میباشد که 1/32 درصد آن جمعیت شهری و 9/67 درصد روستایی می باشد.
توزیع جمعیت شهرستان بیله سوار بر حسب سرشماری 1378


زبان و گویش:

   این شهرستان به دلیل ممارست وافر با مرکز دارای زبان خاصی نیست و تنها گویش آن تلفیقی از ترکی آذری بیله سوار مشهور شده است.


وضعیت فرهنگی بیله سوار:

   شهرستان بیله سوار به دلیل وجود اکابر و اعاظم بسیار ، محلی مناسب برای بسط مبانی فرهنگی و رشد تعالی بدیع ترین افکار پیشرفته فرهنگی ، اجتماعی بوده است. آنگونه که با تمعق در این خصوص به واقعیات ارزنده‌ای دست خواهیم یافت و شرح آن در این مختصر نخواهد گنجید. شهرستان بیله سوار در حال حاضر یکی از شهرستانهای بزرگ توریستی استان محسوب می‌شود و تردد بیش از چندین توریست و کامیون از آن سوی مرز موقعیت خاصی در استان و حتی کشور دارا است.


وضعیت اجتماعی

   بیله سوار با نرخ جمعیتی 8/78 درصد با سواد یکی از شهرستانهای با سواد استان به همین لحاظ از گذشته تاکنون در بسط مبانی اخلاق جامعه ای نسبتاً پویا و پیشرفته معرفی گردیده است. و اصالتهای خانوادگی و اعتقاد به مبانی صحیح اسلامی آرامش را در حدی معتدل در این شهرستان حاکم نموده است. این شهرستان در راستای پیروزی شکوهمندانه انقلاب اسلامی و حمایتهای بی دریغ مردم مسلمان و متعهد آن در جریان هشت سال دفاع مقدس به یادگار نهادن چندین گلبرگ خوش رایحه جانباز و چندین کبوتر آزاد شده از قید اسارت دشمن تبلور چشمگیری در طول این سالها داشته است و این افتخار مسیر نمی گردد مگر به برکت قیام رهبر فقید و بینانگذار و معمار بزرگ انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی (ره) در تداوم آن، رهبری خلف صالح امام (ره)، سفر کرده ولی امر مسلمین حضرت آیت ا… خامنه‌ای دامه ضله العالی که ایران اسلامی به یمن انفاس مسیحائیش هر روز جان تازه می گیرد.


وضعیت اقتصادی:

   شهرستان بیله سوار حاصلخیزترین زمین را در سطح استان دارد و به نام سوار زرخیر معروف است طبیعت زیبا و مواهب گمرک بین المللی بازارچه مشترک و پایانه آسیای میانه با جمهوری آذربایجان تاثیر فراوانی در شکوفایی

 

منبع: سایت استانداری اردبیل