معرفی شهرستان اصلاندوز مغان

 

چرا اصلاندوز، اصلاندوز نامیده شد؟

 

درباره وجه تسمیه این شهر می توان گفت:که اصلاندوز، از ترکیب دوکلمه تورکی«آسلان»به معنی شیرو«دوز»یا «دوزی» به معنی زمین هموار تشکیل شده است،پس«معنی ترکی آن دشت شیران است»(ارشادی فر 1379 :34) وشکل صحیح این کلمه آسلاندوز می باشد که در اسناددولتی به غلط اصلاندوز نوشته می شود.

 

در دانشنامه ایران واسلام ،درباره لغت اصلاندوز ودر تعریف این آبادی نیز چنین آمده است:«آصلاندوز که آنرا آصلان دوز هم می گویند دهی کوچک با پنجاه خانوار،جزو دهستان مغان از شهرستان اردبیل است که در120کیلومتری غرب بیله سوار قرار دارد.ناحیه است کوهستانی ودر عین حال گرمسیر،مذهب اهالی آنها تشیع وزبان آنان ترکی آذری می باشد. زندگیشان از دامداری وکشاورزی می گذرد(یارشاطر : 102).

 

در کتاب« منم تیمور جهان گشا» آمده است: تیمور با دویست وپنجاه هزارنفر از لشکریان خود در دشت مغان فرود آمد که لشکریان استراحت کنند واسبها فربه شوند،در این دشت دژ بزرگی به نام اولتان وجود داشت،این دژ به قدری وسعت داشت که طویله وآخور برای اسبان وجایگاه خواب واستراحت برای لشکریان آماده بود وتمام قشون در آن به استراحت می پرداختند.یک روز تیمور برای شکار به دشت رفت،شیری پیش آمد،تیمور با تیری او را برافکند وآن محل به اصلاندوز (دشت شیر) معروف گردید

 

 اصلاندوز در گذر تاریخ

 

در ناحیة اصلاندوزآثار9گورستان‌ مربوط به‌ هزارة اول‌ پیش‌ ازاسلام‌ یافت‌ شده‌ است‌. تپة اسلامى (عودجه‌) در11کیلومتری‌ شهراصلاندوز با سفالهای‌خشتى‌ و لعابدارسدة 10ق‌، و تپة اصلاندوز در یک‌ کیلومتری‌ شهر اصلاندوز با آثار مشابه‌ از همان‌ زمان‌، از دیگر آثار برجای‌ مانده‌ در این‌ ناحیه‌ به‌ شمار مى‌روند (همان، 2/664 - 665). تاج‌گذاری‌ نادرشاه‌ افشاررا به‌تفاوت‌ در تپة نادری‌ و قلعة اولتان‌ (ترابى‌، 2/664) دانسته‌اند که نشان دهنده قدمت تاریخی اصلاندوز و وجود سکونت در این منطقه بوده است. و تاریخ نیز برای اصلاندوز صفحه ای اختصاص داده است.

 

در پهنه ی منطقه ی اصلاندوز گورستانهای وسیع که اغلب به هزاره ی اول ق.م. تعلق دارند، وجود دارد که بیشتر آنها در معرض تجاوز و حفاری قاچاق قرار گرفته و می گیرد. در نزدیکی اصلاندوز گورستانهای قوش اوتران، اخچی، گدایلو و کورلار که مربوط به هزاره اول پیش از میلاد نسبت داده شده اند گواهی بر گذر تاریخ از این منطقه هستند.

 

جنگهای ایران وروس اصلاندوز را محل استقرار نظامیان ایران به فرماندهی عباس میرزای قاجار کرده بود ویکی از بزرگترین جنگها درهمین محل رخ داده است .

 

این‌ منطقه به‌ سبب‌ موقعیت‌ خاص‌ خود و حوادث‌ معاصر، به‌ ویژه‌ جنگهای10سالة روسیه‌ با ایران‌ (1218- 1228ق‌)، دارای‌ اهمیت‌ است‌.معبر اصلاندوز به‌عنوان‌ محل‌نفوذ به‌خاک‌ آذربایجان‌به‌خصوص‌درجنگهای‌هفتگانةعباس‌میرزاباروسهاپیوسته‌مورداستفاده‌بوده‌است‌).درهنگامة  جنگ روسیه‌باایران‌(1227ق‌/1812م‌)، زمانى‌ که‌ نمایندگان‌روسیه‌ و ایران‌ در محل‌اصلاندوز در حال‌ مذاکره‌ بودند (هدایت‌، 9/483؛ سپهر، 140)، روسیه‌ و انگلستان‌ در اروپا با یکدیگر به‌ توافق‌ رسیدند و سفیر انگلیس‌ (سر گور اوزلى‌) به‌ افسران‌ انگلیسى‌ که‌ مأمور آموزش‌ نظامى‌ قوای‌ ایران‌ بودند، دستور داد که‌ در مناقشة ایران‌ و روس‌ مداخله‌ نکنند .متعاقب‌ آن‌، قوای‌ روسیه‌ در اصلاندوز به‌ سپاه‌ ایران‌ شبیخون‌ زد (همان، 295-296؛ اعتضاد السلطنه‌، 352-353؛ باکیخانوف‌، 196) و با وارد ساختن‌ تلفات‌ و صدمات‌ ناگهانى‌ بر قوای‌ ایرانى‌ (هدایت‌، 9/484- 485؛ تهران‌، همانجا)، با وساطت‌ دولت‌ انگلستان‌، ایران‌ را وادار به‌ صلح‌ و پذیرش‌ عهدنامة گلستان‌ (29 شوال‌ 1228ق‌/12 اکتبر 1813م‌) کرد (شمیم‌، 64). به‌ دنبال‌ آن‌ تمامى‌ قلمرو ایران‌ در شمال‌ ارس‌ از دست‌ رفت‌ (ایران‌، 288).

 

 

 

 

 

/ 6 نظر / 4 بازدید
yalnz

asnalduza goyduğuz mataleba güra sağolun chox şeylar ö[گل]rgandim uğurlar.

محمد جعفرنژاد

ممنون از مطالب خوبتون.وممنون بابت زحمتی که برای جمع آوری مطالب کشیدید

محمد جعفرنژاد

ممنون از مطالب خوبتون.وممنون بابت زحمتی که برای جمع آوری مطالب کشیدید

خاقان

سلام داداش با تشکر از ئبلاگ قشنگت وحسن نیتت بخاطر شناساندن منطقه قشنگمون به همه فقط خواهشا وقتی مطلب میذاری تو وبلاگت فقط کپی وپیست نکن اول خودت نگاه کن ببین خوب افتاده یا نه الن یه نگاه به مطلب اصلاندوزت بنداز همه جملاتت ناقص افتاده

خاقان

ممنون که به نظرات ما اهمیت دادین انتقاد همیشه سازنده است. زنده باد دشت سرسبز وزرخیز مغان ومردان باغیرت آن باتشکر

خاقان

ممنون که به نظرات ما اهمیت دادین انتقاد همیشه سازنده است. زنده باد دشت سرسبز وزرخیز مغان ومردان باغیرت آن باتشکر